ابوثمامة، عمرو الصائدي

نفحات صبح؛ در متن زیر اشاره ای کوتاه به معرفی یاران باوفای حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام میکنیم.یارانی که جانانه و عاشقانه شور شیدایی رابا اخلاصی تمامدر راه امام و مقتدای خویش نثار کردند.

«عمر» پسر «عبدالله بن كعب صائد» پسر «شرحبيل» و كنيه او «ابوثمامة» بوده است(۴). او از اهالي كوفه و شخصي با نفوذ و محترم در آن شهر بوده است. «ابوثمامة» از تابعين (ياران امام اميرالمؤمنين عليه‌السلام) بوده و در جنگ‌هاي بسياري امام علي عليه‌السلام را ياري كرده بود. او پس از آن در ياري امام حسن مجتبي عليه‌السلام كوشيد و از اصحاب آن حضرت نيز بود. «ابوثمامة» در كوفه با سفير امام حسين عليه‌السلام بيعت كرد(۵). او از شيعيان سلحشور و از ياران شجاع و بيدار «مسلم بن عقيل» در مبارزات كوفه بود، چنان كه «مسلم بن عقيل» او را مسئول امور مالي خود كرده بود تا كه سلاح براي رويارويي با ابن‌زياد فراهم كند(۶). ابن‌زياد پس از ورود به كوفه، بر شيعيان سخت گرفت و در نهايت كار به شهادت «مسلم» انجاميد. پس از آن بود كه «ابوثمامة» از ديده‌ها پنهان شد؛ اما عبيدالله بن زياد سخت به دنبال او بود تا اين كه او از مكه متواري شد و به سمت امام حسين عليه‌السلام حركت كرد، «نافع بن هلال جملي» نيز او را همراهي مي‌كرد. نافع در بين راه با او برخورد كرده بود(۷). سرانجام، هر دو به سلامت خود را به كاروان امام حسين عليه‌السلام رساندند و با خون سرخ خود، به حمايت از امام خويش پرداختند(۸).

مراقبت ابوثمامه از امام

عمر بن سعد هنگامي كه همراه چهار هزار نفر وارد كربلا شد، مي‌پنداشت كه خواهد توانست امام را به صلح وادارد و در ضمن به ملك ري كه شديدا به آن اشتياق داشت - بدون درگيري با امام - دست يابد. از اين رهگذر هم دنياي خود را آباد و هم آخرت خود را تأمين كند. وي باور نداشت كه امام زير بار ظلم نخواهد رفت و او يا بايد از رياست بگذرد يا اين كه با امام پيكار كند. او از «غزرة بن قيس» خواست كه برود و با امام مذاكره كند. «عزره» از قبول اين كار سر باز زد، زيرا خود از كساني بود كه حضرت را به كوفه دعوت كرده بود. ديگران هم اصرار كردند، اما او حيا مي‌كرد. «كثير بن عبدالله شعبي» كه شخصي گستاخ بود از جاي برخاست و گفت: «من اين كار را خواهم كرد و اگر شما بخواهيد حاضرم كه او را ترور كنم» ابن‌سعد گفت: «نه، اما از او بپرس كه چه چيز باعث شده به اينجا بيايد» كثير به سمت حسين عليه‌السلام آمد. همين كه قدري نزديك شد، ابوثمامه به خدمت امام آمد و گفت: «اصلحك الله اباعبدالله، قد جاءك شر اهل الارض و اجرئهم علي دم وافتكهم؛ اي اباعبدالله! خداوند امور شما را اصلاح فرمايد، بدترين و گستاخ‌ترين شخص اهل زمين به سمت شما مي‌آيد. او اهل ترور است!» سپس ابوثمامه خود در برابر كثير ايستاد و گفت: «شمشيرت را به زمين بگذار» كثير گفت: «نه به خدا، كه اين بزرگواري نيست. من فقط پيام‌آورم، پس اگر به من گوش بدهيد، من آن پيامي را كه آورده‌ام به شما خواهم رسانيد، و اگر سر باز زنيد من برمي‌گردم». ابوثمامه گفت: «البته من دسته شمشيرت را خواهم گرفت، پس بگو آن چه مي‌خواهي» كثير گفت: «نه به خدا قسم، نبايد دست به شمشيرم بگذاري»، ابوثمامه گفت: «بگو بدانم براي چه آمده‌اي؟ تا من به جاي تو به او (امام حسين عليه‌السلام) برسانم. من نمي‌گذارم كه تو به (آن حضرت) نزديك شوي، تو فاجر هستي» پس از مشاجره لفظي، كثير به سوي عمر بن سعد بازگشت و او را از آن چه گذشته بود باخبر كرد، عمر سعد «قرة بن قيس تميمي حنظلي» را فرستاد و او با امام حسين عليه‌السلام گفت و گو كرد.

حضرت در پاسخ او فرمودند: «مردم شهرتان به من نامه نوشتند كه به سوي ما بيا، پس اگر آمدنم را ناخوش داريد بازمي‌گردم»(۹).

درسي كه مي‌توان گرفتدر روايت آمده است: «المومن كيس؛ مومن زيرك است». چگونگي برخورد ابوثمامه شايسته قدرداني است؛ او با هوش سرشارش، جان امام عليه‌السلام را از خطر نجات داد. اهل ايمان نبايد با تسامح و تساهل با مسائل رو به رو شوند. چنان كه در قرآن آمده است: (ودوا لو تدهن فيدهنون(۱۰)، كفار دوست دارند كه روغن مالي (مسامحه) كنيد و آنها نيز چنين كنند». غفلت، زيبنده مؤمن نيست.

توجه ابوثمامه به نماز جماعت در اول وقت

از ابومخنف نقل شده: روز عاشورا و نزديك زوال ظهر بود، «ابوثمامه» متوجه خورشيد شد كه از وسط آسمان در حال گذر است، ولي آتش جنگ برافروخته است، به امام حسين عليه‌السلام گفت: «اي اباعبدالله! جانم فداي شما، من اين گروه را مي‌بينم كه به شما نزديك شده‌اند. به خدا قسم، شما شهيد نخواهيد شد، تا اين كه من پيش از شما شهيد شوم - ان شاء الله - من علاقه‌مندم در حالي كه اين نماز را كه وقت آن فرارسيده است با شما به جاي آورم و خداي را ملاقات كنم» آنگاه امام سر به آسمان بلند كرد و فرمود: «ذكرت الصلاة، جعلك الله من المصلين الذاكرين، نعم، هذا اول وقتها؛ شما نماز را يادآوري كردي، خداوند تو را از نمازگزاران و اهل ذكر قرار دهد. آري اكنون اول وقت براي نماز است» پس از آن امام فرمود: «سئلوهم ان يكفوا عنا حتي نصلي(۱۱)؛ از آنها بخواهيد كه از (جنگ) با ما دست بردارند تا نماز را به جاي آوريم» در پاسخ «حصين بن تميم» گفت: «البته آن نماز از شما قبول نخواهد شد»(۱۲).

درسي كه مي‌توان گرفت:وقت‌شناسي در انجام دادن نماز آثار و بركات بسياري را به دنبال دارد؛ از جمله:۱. انسان مورد دعاي امام خود قرار مي‌گيرد تا خدا او را از نمازگزاران قرار دهد؛ ۲. از ذاكرين كه خدا را هماره ياد مي‌كنند به شمار آيد.

شهادت ابوثمامه الصاعدي

ابومخنف گزارش كرده: نماز تمام شده بود و ابوثمامه با امام نماز گزارده بود. او كه به امام حسين عليه‌السلام عرض كرد: «اي اباعبدالله! من عجله دارم تا كه به دوستانم ملحق شوم.برايم ناخوشايند است كه بمانم و شما را تنها ببينم در حالي كه ياران شما كشته شده باشند» امام حسين عليه‌السلام به او فرمودتقدم، فانا لاحقون بك عن ساعة؛ پيش رو كه ما به زودي به شما ملحق خواهيم شد» ابوثمامه وارد ميدان شد و نبرد سختي كرد تا آن كه مجروح شد، پسر عموي او «قيس بن عبدالله صاعدي» در سپاه ابن‌سعد حضور داشت. او با ابوثمامه دشمني ديرينه داشت و «قيس» با ابوثمامه درگير شد و او را به شهادت رساند. (۱۳).

ابوثمامه صاعدي در زيارت ناحيه مقدسه و رجبيه مورد سلام قرار گرفته است. او در ظهر روز عاشورا نيز مورد دعاي امام حسين عليه‌السلام قرار گرفته بود كه پيش از اين اشاره كرديم.درسي كه مي‌توان گرفت: عاقبت دو پسر عمو به گونه‌اي بود كه يكي در اعلي عليين و ديگري در اسفل السافلين جاي گرفت و اين شايان تأمل است.

ادامه دارد...

------------------------------------------------------

پی نوشت‌ها

(۱مثير الاحزان، ص ۶۶؛ الكامل في التاريخ، ج ۲، ص ۵۵۶ و ۵۶۹

(۲) تاريخ الامم و الملوك، ج ۵، ص ۴۵۵؛ ابصار العين، ص ۶۶. گفتني است وي بنابر گزارش طبري با امام عليه‌السلام شرط نمودند در صورتي كه امام ياران خود را از دست دادند، بتوانند از امام كناره‌گيري كنند و امام به ايشان اجازه دادند، با توجه به اين كه ضحاك در اواخر درگيري و شهادت اصحاب امام عليه‌السلام اعلام آمادگي نمود، و از طرفي شرط كردند در صورت شهادت اصحاب جدا شوند؛ اين گزارش مورد قبول نيست، چون در اين زمان امام ياري نداشتند كه با امام عليه‌السلام اين شرط را بگذراند.

(۳) مقتل العوالم، ص ۸۵؛ اقبال مناقب مقتل الحسين خوارزمي، ج ۲، ص ۲۵

(۴) ابصار العين، ص ۱۱۹

(۵) ابصار العين، ص ۱۱۹؛ الارشاد، ج ۲، ص ۴۶

(۶) مقتل الحسين مقرم، ص ۱۷۷

(۷) ابصار العين، ص ۱۱۹-۱۲۰

(۸) مقتل الحسين مقرم، ص ۲۳۸

(۹) قال ابوعبدالله عليه‌السلام: ان اهل مصركم كتبوا الي ان اقدم علينا فاما اذا كرهتموني انصرفت عنكم» تاريخ الامم و الملوك، ج ۵، ص ۴۱۰-۴۱۱؛ الارشاد، ج ۲، ص ۸۴-۸۵

(۱۰) قلم، آيه ۹

(۱۱) تاريخ الامم و الملوك، ج ۵، ص ۴۳۹؛ ابصار العين، ص ۱۲۰

(۱۲) مقتل الحسين مقرم، ص ۳۰۱.

(۱۳) مقتل الحسين مقرم، ص ۳۰۵؛ سماوي، ابصار العين، ص ۱۲۱

تصاویری-از-مراسم-عزاداری-و-مقتل-خوانی-در-ظهر-عاشورا-مسجد-مقدس-جمکران با مقتل خوانی دکتر آقا تهرانی و مداحی حاج مهدی سلحشور؛

تصاویری از مراسم عزاداری و مقتل خوانی در ظهر روز عاشورا

ام-عمرو-جُنادة-همسر-جنادة-بن-کعب-انصارى معرفی زنان حاضر در کربلا(8)؛

ام عمرو جُنادة همسر جنادة بن کعب انصارى

ام-خلف-همسر-مسلم-بن-عوسجه معرفی زنان حاضر در کربلا(7)؛

ام خلف همسر مسلم بن عوسجه

حنظلة-بن-سعد-اسعد-شبامي لشکر عشاق(14)/معرفی یاران امام حسین(ع)؛

حنظلة بن سعد اسعد شبامي

نافع-بن-هلال-الجملي لشکر عشاق(13)/معرفی یاران امام حسین(ع)؛

نافع بن هلال الجملي

فایل-صوتی-سخنرانی-و-روضه-حجت-الاسلام-و-المسلمین-آقا-تهرانی در شب تاسوعای حسینی / مسجد مقدس جمکران؛

فایل صوتی سخنرانی و روضه حجت الاسلام و المسلمین آقا تهرانی

مراسم-شب-تاسوعا-در-مسجد-مقدس-جمکران-صوت با مداحی حاج مهدی سلحشور و کربلایی جواد احمدی؛

مراسم شب تاسوعای حسینی در مسجد مقدس جمکران / صوت

مراسم-شب-تاسوعای-حسینی-در-هیئت-فاطمیون-قم-فیلم با مداحی حاج مهدی سلحشور و کربلایی جواد احمدی؛

مراسم شب تاسوعای حسینی در هیئت فاطمیون قم / فیلم

تصاویری-از-متن-و-حاشیه-های-شب-تاسوعا-در-هیئت-فاطمیون-قم با مداحی حاج مهدی سلحشور و کربلایی جواد احمدی؛

تصاویری از متن و حاشیه های شب تاسوعا در هیئت فاطمیون قم

برير-بن-خضير-همداني-كوفي لشکر عشاق(12)/معرفی یاران امام حسین(ع)؛

برير بن خضير همداني كوفي

مراسم-شب-هشتم-ماه-محرم-الحرام-در-هیئت-فاطمیون-قم-صوت با نوای حاج مهدی سلحشور و کربلایی جواد احمدی؛

مراسم شب هشتم ماه محرم الحرام در هیئت فاطمیون قم / صوت

مجموعه-کلیپ-های-حضرت-استاد-مرتضی-آقا-تهرانی-دانلود کاری از موسسه فرهنگی رسانه ای نفحات صبح؛

مجموعه کلیپ های صوتی حضرت استاد مرتضی آقا تهرانی / دانلود

عبيدالله-بن-يزيد-بن-ثبيط لشکر عشاق(11)/معرفی یاران امام حسین(ع)؛

عبيدالله بن يزيد بن ثبيط

ام-وهب،-همسر-عبدالله-بن-حباب-الکلبی معرفی زنان حاضر در کربلا(6)؛

ام وهب، همسر عبدالله بن حباب الکلبی

حسنیه-ام-منجح معرفی زنان حاضر در کربلا(5)؛

حسنیه ، ام منجح

مراسم-شب-هشتم-ماه-محرم-در-هیئت-فاطمیون-قم-فیلم با نوای حاج مهدی سلحشور و کربلایی جواد احمدی؛

مراسم شب هشتم ماه محرم در هیئت فاطمیون قم / فیلم

آخرین صوت ها
COM_HWDMS_MEDIA_TYPE

روضه پایانی شب عاشورا_حاج مهدی سلحشور

COM_HWDMS_MEDIA_TYPE
This text will be replaced
COM_HWDMS_MEDIA_TYPE

سرود پایانی_راه ما روشن است_حاج مهدی سلحشور

COM_HWDMS_MEDIA_TYPE
This text will be replaced
COM_HWDMS_MEDIA_TYPE

ذکر و روضه_حاج مهدی سلحشور

COM_HWDMS_MEDIA_TYPE
This text will be replaced
COM_HWDMS_MEDIA_TYPE

شور _ترنم و ذکر لبا_حاج مهدی سلحشور

COM_HWDMS_MEDIA_TYPE
This text will be replaced
COM_HWDMS_MEDIA_TYPE

شور _وقتی پای روضه تو_حاج مهدی سلحشور

COM_HWDMS_MEDIA_TYPE
This text will be replaced
COM_HWDMS_MEDIA_TYPE

شور و زمزمه-سلام بر سیاهی عزایت _حاج مهدی سلحشور

COM_HWDMS_MEDIA_TYPE
This text will be replaced

dvd